Đại lý thu mua cà phê ở địa phương

Do quy mô sản xuất cà phê chủ yếu ở nông hộ có quy mô nhỏ lẻ, nên việc thu gom cà phê ở Việt Nam rất phức tạp. Ở vùng trồng cà phê, các đại lý thu mua cà phê từ nông hộ thường có quy mô nhỏ, một năm kinh doanh từ vài […]

Do quy mô sản xuất cà phê chủ yếu ở nông hộ có quy mô nhỏ lẻ, nên việc thu gom cà phê ở Việt Nam rất phức tạp. Ở vùng trồng cà phê, các đại lý thu mua cà phê từ nông hộ thường có quy mô nhỏ, một năm kinh doanh từ vài trăm đến vài ngàn tấn. Sau đó, họ thường bán lại cho doanh nghiệp lớn hơn hoặc trực tiếp cho các công ty xuất khẩu. Thường xuất phát điểm từ những tiểu thương, sau mới dần phát triển, nên có sự gắn kết với nông hộ trong vùng. Họ gắn kết với nông hộ về mọi mặt như tín dụng, cung ứng, thu mua.

Người thu gom cà phê tại địa phương 

Hàng ngày, nhận được giá cả từ thị trường, doanh nghiệp nhỏ hay đại lý mới phát giá thu mua cà phê từ nông hộ.

Việc mua bán, có thể thông qua sự uy tín của doanh nghiệp cũng như từ nông hộ bán hàng. Chỉ cần muốn bán và có giá cả đôi bên có giao dịch. Thông thường, chốt trước rồi nông hộ mang cà phê ra bán sau. Có khi, cà phê vẫn được để tại nông hộ, khi nào có xe và bốc vác, doanh nghiệp mới bốc hàng. Tất nhiên, tiền đã được trả cho nông hộ một phần khi giao dịch chốt giá bán hình thành.

Trước đây, rất nhiều nông hộ mang cà phê ra đại lý này gửi do điều kiện kho chứa không đủ và để nhà hao hụt hay bị mất trộm. Sau khi nhiều doanh nghiệp bị/thích phá sản, khối lượng lớn cà phê của nông dân gửi bị mất mà không được đền bù, thì ngày càng ít hình thức này. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều trường hợp bị mất cả chì lẫn chài đang xảy ra. 

Thu mua cà non: Thông thường, vào thời điểm tháng 8-9 hàng năm, nông hộ rất cần tiền để trang trại công việc đồng áng, nên họ bán một phần cà phê của mình trước vụ thu hoạch. Các doanh nghiệp đứng ra mua thường có nguồn tài chính mạnh và đánh giá được sự uy tín của nông hộ muốn bán. Giá thu mua cà non căn cứ vào thời điểm này, nhưng chỉ khoảng 70-80% giá cà phê trên thị trường. Nông hộ bán cà phê chịu thiệt về giá và về lãi suất, nhưng doanh nghiệp cũng bị rủi ro khi tới vụ không lấy được cà phê. 

Bán cho các doanh nghiệp lớn

Với những doanh nghiệp vừa và nhỏ việc bán cà phê có thể cho các doanh nghiệp lớn và một phần cho các doanh nghiệp xuất khẩu nếu họ chịu nhận tại kho (FOT). Bán cà phê cho các doanh nghiệp lớn hơn tại tỉnh hoặc cho các doanh nghiệp xuất khẩu còn tùy thuộc vào nhiều lý do. 

Bán tại kho đại lý thu gom:

  • giá nhiều khi tốt hơn từ các công ty XNK
  • tranh chấp về hợp đồng giao nhận hàng hầu như không có 
  • tiền nhanh hơn, thậm chí chưa có cà phê nhưng đã nhận một khoản tiền trước.
  • thời gian giao nhận thỏa mái.

Bán giao kho người mua:

Việc giao tại kho người mua thường phức tạp về khâu thủ tục như:

  • kiểm tra chất lượng mất thời gian, khó lấy lại hàng nếu tranh chấp xảy ra vì hàng đã xuống xe và vô kho công ty.
  • thời gian nhận tiền lâu, có khi phải đợi đến ngày hôm sau.
  • giải quyết tranh chấp phức tạp.

Khó khăn và giải pháp cho doanh nghiệp thu gom cà phê 

Khó khăn trong hoạt động kinh doanh:

  • Nguồn vốn không nhiều và tiếp cận vốn khó khăn với ngần hàng. Các doanh nghiệp này, phải gửi hàng công ty và ứng tối đa 70% giá trị lô hàng để quay vòng vốn.
  • Kinh doanh theo kiểu kinh nghiệm, kiến thức về mua bán theo sàn giao dịch còn rất hạn chế
  • Nguồn thông tin thị trường cà phê trong nước và thế giới bị hạn chế, kinh doanh theo cảm tính.
  • Dễ bị các nhân viên thu mua của các công ty XNK dụ dỗ bán và đưa vào bẫy của FDI. 

Rủi ro với giá cà phê theo sàn giao dịch:

  • Thường giá cà phê được tham chiếu từ sàn giao dịch New York (Arbica) hay London (Robusta) và có sự biến động rất lớn giữa các ngày. Vì vậy, nếu doanh nghiệp nhỏ mua cà phê từ nông dân cà phê nếu không bán hay chốt giá kịp thời sẽ bị lỗ về giá khi giá xuống mạnh liên tiếp các phiên. Đặc biệt, khi doanh nghiệp vừa và nhỏ có xu hướng mua trữ đầu cơ, thì việc lỗ trong buôn bán có xác suất rất lớn.
  • Các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở địa phương có sự canh tranh nhau về giá để thu hút khách hàng. Họ sẽ phát giá cao hơn doanh nghiệp cùng địa phương, nhưng việc bán với giá cao hơn thì chưa chắc.
  • Kể từ khi chính sách cho các doanh nghiệp ngoại (FDI) được mua cà phê từ vừng nguyên liệu, thì các doanh nghiệp cà phê nội kể cả lớn và nhỏ đều chịu ảnh hưởng nghiêm trọng. Doanh nghiệp nội không thể nào cạnh tranh với các FDI vì họ dư thừa vốn, có đầu ra ổn định, có nhân lực,… Hơn nữa, họ là những công ty trung gian, điều phối nguồn hàng khắp thế giới và thậm chí ngồi sàn giao dịch điều phối cả giá cả. 

Xây dựng hướng đi an toàn?

Xin vui lòng thảo luận cùng để tạo ra giải pháp tốt giúp doanh nghiệp địa phương phát triển.

 

 

Jackie Nguyễn

Bài viết khác

shares