Cách nhân giống cà phê vối hiện nay

Hiện tại, có 2 phương pháp nhân giống cà phê vối phổ biến tại Việt Nam là nhân giống hữu tính bằng hạt lai da dòng và nhân giống vô tính bằng cách ghép ngọn. Cả 2 phương pháp đều có ưu điểm và khuyết điểm nhất định. 1 Nhân giống cà phê vối bằng […]

Hiện tại, có 2 phương pháp nhân giống cà phê vối phổ biến tại Việt Nam là nhân giống hữu tính bằng hạt lai da dòng và nhân giống vô tính bằng cách ghép ngọn. Cả 2 phương pháp đều có ưu điểm và khuyết điểm nhất định.

Nhân giống cà phê vối bằng hạt:

  • Ưu điểm: Thời gian ngắn, rẻ tiền; dễ trồng, dễ chăm sóc do bộ rễ tơ còn nhiều.
  • Nhược điểm: Vườn cây không đồng đều do bị phân ly; chất lượng không đều, một số cây bị nhiễm rỉ sắt.

Nhân giống cà phê vối bằng ghép gốc cà phê mít:

  • Ưu điểm: Vườn cây rất đồng đều, năng suất và chất lượng cao, dễ thâm canh.
  • Nhược điểm: Khó chăm sóc khi cây còn nhỏ ở ngoài đồng.

Lưu ý: Gốc ghép cũng có thể sử dụng bằng gốc cà phê vối.

Phương pháp nhân giống bằng mô đang thực hiện, tuy nhiên giá thành cao nên cho thích hợp với sản xuất so với 2 phương pháp ở trên.

1. Nhân giống bằng hạt

quy trình xử lý hạt giống

Ghi chú: Khi ủ hạt cần giữ độ ẩm, nhiệt độ cho hạt để hạt nảy mầm tốt. Khi thấy mầm trắng gần mọc ra khỏi hạt thì tiến hành gieo ươm ra luống/hoạch bầu đất.

– Chọn hạt giống:

nguồn gốc từ cơ sở uy tín, bảo đảm như Viện KHKT NLN Tây Nguyên. Hạt giống: TR4 (13/8), TR9 (4/14), TR11 (15/6), TR12 (4/14). Các giống này có đặc điểm hạt to, năng suất cao, độ đồng đều cao, thích nghi rộng và kháng bệnh rỉ sắt.

Không nên lấy giống từ những cây trong vườn nhà vì độ phân ly cao nên vườn cây sau này có rất nhiều cây năng suất thấp, quả nhỏ, tỷ lệ cây nhiễm bệnh rỉ sắt cao.

– Xử lý hạt giống:

  • Hạt giống sau khi mua về, cần phải xử lý ngay (không nên để hạt giống lâu quá tỷ lệ nảy mầm của hạt sẽ giảm) theo sơ đồ trang bên.
  • Hạt giống sau khi mua về, cần phải xử lý ngay (không nên để hạt giống lâu quá tỷ lệ nảy mầm của hạt sẽ giảm) theo sơ đồ trang bên.

– Làm đất ươm, gieo hạt:

+ Dù đất để làm luống ươm, hoặc vô bầu thì đều phải được sàng để loại đất, đá to nhằm để rễ cây không bị cong. Công thức đất làm bầu ươm gồm: 3 khối đất  + 1 khối phân bò hoai + 20 kg lân nung chảy (Văn Điển). Đất phải sạch bệnh, không được lấy đất từ vườn đã trồng và đang trồng cà phê.

+ Nếu gieo trên luống: Luống đất có kích thước: Cao 30 cm, rộng 1,2 m, dài tuỳ. Hạt được gieo, phủ một lớp đất xốp 3 – 5 cm, khi cây con được 2 lá mầm (lá má) thì tiến hành nhổ, rồi cắm vào bầu ươm.

+ Nếu gieo trực tiếp vào bầu ươm: tiến trình tương tự, nhưng có thể đặt 2 hạt vào 1 bầu, khi hạt nảy mầm loại bỏ 1 cây con.

– Chăm sóc:

            + Che nắng: vườn ươm, phải được che bớt ánh sáng còn khoảng 30%, khi cây lớn hơn cần cho ánh sáng qua khoảng 70%.

            + Tưới nước, bón phân: Hàng ngày, tưới nước đủ ẩm. Một tuần tưới phân NPK 1 lần, hoặc phun phân bón lá để cây con sinh trưởng khoẻ mạnh.

            + Phòng trừ sâu bệnh: Chế phẩm sinh học Trichoderma, Chitosan phun khi gieo hạt, hoặc khi cắm cây con vào bầu để phòng trừ bệnh nở cổ rễ, chết con.

2. Nhân giống bằng ghép ngọn

            – Ươm gốc: Việc ươm gốc cà phê mít để làm gốc ghép tương tự như ươm hạt thực sinh. Khi cây con được 6 cặp lá thật, thì tiến hành ghép.

Cây cà phê vối ghép lên 
gốc cây cà phê mít
Cây cà phê vối ghép lên
gốc cây cà phê mít

           – Ghép: có 2 phương thức, ghép nối ngọn có chụp đầu và ghép nối kín.

            – Tiêu chuẩn chồi ghép: chồi là các giống đã qua chọn lọc và khảo nghiệm, có năng suất cao, chất lượng tốt, sinh trưởng khoẻ và kháng sâu bệnh hại.

nhân giống cà phê vối
Các kiểu ghép chồi cà phê (hình WASI)

Jackie Nguyễn

Tài liệu tham khảo

  • Quy trình canh tác cà phê của bộ NN & PTNN
  • Kỹ thuật trồng và thu hoạch cà phê xuất khẩu, NXB Giáo Dục, 1999
  • Cây cà phê ở Việt Nam, NXB. Nông nghiệp, 2000
  • Viện WASI: wasi.org.vn

Bài viết khác

shares