Sharing is caring!

Việc trồng cây đai rừng, cây đường biên để che bóng và chắn gió cho vườn cà phê được trồng đồng thời hoặc trước khi trồng cà phê.

Đai rừng, cây chắn gió và cây che bóng giúp giảm thiệt hại do gió gây ra (có thể giảm 30% năng suất), che bóng vào mùa khô, hạn chế sâu bệnh hại và giúp ổn định năng suất, chất lượng. Cây che bóng, chắn gió còn được tận dụng để làm trụ tiêu rất hiệu quả.

Cây che bóng và chắn gió cho vườn cà phê cũng có thể thay thế bằng cây trồng xen lâu năm như: Sầu riêng, bơ, mẵng cầu, cây hoa hoè.

1. Đai rừng

a. Đai rừng chính

– Gồm 2 hàng muồng đen (Cassia siamea) trồng theo kiểu nanh sấu cách nhau 2 m, khoảng cách cây cách cây là 2 m.

– Tùy theo địa hình và tốc độ gió của từng vùng, khoảng cách giữa 2 đai rừng chính từ 200 – 300 m.

– Đai rừng chính được bố trí thẳng góc với hướng gió hại chính (có thể xiên một góc 600)

b. Đai rừng phụ

Gồm 1 hàng muồng đen hoặc cây ăn quả trồng cách nhau 6 – 9 m và được thiết kế thẳng góc với đai rừng chính.

2. Cây che bóng, chắn gió

a. Cây chắn gió tạm thời

– Cây muồng hoa vàng (Crotalaria sp.), muồng Sục sạc (Flemingia congesta) là những cây chắn gió tạm thời thích hợp đối với cây cà phê kiến thiết cơ bản.

– Hạt cây chắn gió tạm thời được gieo vào đầu mùa mưa và giữa 2 hàng cà phê, cứ 2 hàng cà phê gieo 1 hàng cây chắn gió.

Cây muồn hoa vàng che bóng cho cây cà phê nhỏ
Cây muồn hoa vàng che bóng cho cây cà phê nhỏ

b. Cây che bóng lâu dài

.

Che bóng và chắn gió cho vườn cà phê
Trồng muồng chắn gió, tận dụng làm trụ để trồng tiêu

– Cây che bóng thích hợp đối với cà phê vối là keo dậu (Leucaena glauca L leucocephala) với khoảng cách trồng 12 x 12 m hoặc muồng đen (Cassia siamea) với khoảng cách trồng 12 x 24 m hoặc 24 x 24 m.

Che bóng và chắn gió cho vườn cà phê
Keo dậu làm cây che bóng lâu dài: khoảng cách 2 hàng cà phê 1 hàng keo

– Các loại cây trên phải được gieo vào bầu và chăm sóc khi đạt độ cao từ 25 – 35 cm mới được đem trồng.

– Trong mùa mưa cần tỉa bớt cành ngang. Chiều cao tán cây che bóng khi ổn định phải cách tán cây cà phê tối thiểu 4 m.

– Khi vườn cây cà phê đã ổn định (năm thứ 4, thứ 5) tại những vùng có điều kiện khí hậu thích hợp và có khả năng thâm canh có thể giảm dần từ 30 – 50% số lượng cây che bóng để nâng cao năng suất cà phê.

3. Cây trồng xen

Trong giai đoạn kiến thiết cơ bản (KTCB), trồng xen các loại đậu đỗ vào giữa 2 hàng  để tăng thêm thu nhập và bảo vệ đất, hàng đậu đỗ cách hàng cà phê tối thiểu 0,7 m.

Sầu riêng (Durio zibethinus), hồ tiêu (Piper nigrum) là các loại cây lâu năm có giá trị có thể được trồng xen trong vườn cà phê để tăng thêm thu nhập. Khoảng cách trồng xen thích hợp cho sầu riêng trong vườn cà phê là 12 x 12 m hoặc 12 x 24 m.

Che bóng và chắn gió cho vườn cà phê
Bơ cũng là cây ăn trái được trồng xen trong vườn cà phê
Che bóng và chắn gió cho vườn cà phê
Trồng xen tiêu trong vườn cà phê hợp lý: 2 hàng cà phê 1 hàng tiêu

Cây hồ tiêu trồng để leo vào các cây che bóng là keo dậu hay muồng đen trong vườn cà phê đem lại hiệu quả kinh tế rất cao, cây tiêu sinh trưởng tốt và ít bị sâu bệnh hại tấn công.

Jackie Nguyễn

Tài liệu tham khảo

  • Quy trình canh tác cà phê của bộ NN & PTNN
  • Kỹ thuật trồng và thu hoạch cà phê xuất khẩu, NXB Giáo Dục, 1999
  • Cây cà phê ở Việt Nam, NXB. Nông nghiệp, 2000